ABD’de WPP’nin eski bir yöneticisinin açtığı davada güncellenen dilekçeye göre Sony, reklam grubunun medya rebate uygulamalarını bağımsız olarak inceleyerek müşterilere aktarılması gereken indirimlerin WPP tarafından tutulduğu sonucuna vardı.
ABD’de WPP’nin eski yöneticisi Richard Foster’ın, şirketin müşterilere yönelik medya rebate (indirim-geri ödeme) uygulamalarındaki usulsüzlükleri gündeme getirdiği için işten çıkarıldığı iddiasıyla Amerika Birleşik Devletleri’nde açtığı davada yeni ayrıntılar ortaya çıktı. Davanın güncellenen dilekçesinde, WPP’nin önemli müşterilerinden Sony’nin şirketin medya operasyonlarına yönelik bağımsız bir soruşturma yürüttüğü ve soruşturma sonucunda müşterilere aktarılması gereken rebate gelirlerinin usulsüz biçimde tutulduğunu tespit ettiği öne sürüldü.
New York Eyalet Yüksek Mahkemesi’ne sunulan dilekçeye göre Sony, soruşturmanın bulgularını 2025 yılında WPP yöneticileriyle paylaştı. Sony’nin analizinde, reklam grubunun Çin başta olmak üzere çeşitli pazarlarda “küresel bir suç düzeni” olarak tanımlanan bir sistem yürüttüğü iddia edildi.
Dava, reklam sektöründe uzun süredir tartışılan “principal media” modelini de yeniden gündeme getiriyor. Medya rebate’leri tek başına yasa dışı kabul edilmiyor. Ancak bu ödemelerin müşteriye açıklanmaması veya reklamverenin uygulama konusunda yanıltılması halinde sözleşme ihlali ya da dolandırıcılık sorunları doğabileceği belirtiliyor.
Özellikle Çin gibi bazı pazarlarda medya rebate’leri ve bunları yönlendiren broker’ların kullanımı yaygın.
“Principal media” olarak adlandırılan modelde ajanslar büyük miktarda medya envanterini indirimli fiyatlarla satın alıyor, ardından bu envanteri müşterilerine yeniden satıyor ve aradaki farktan gelir elde ediyor.
Modeli savunan ajanslar, toplu satın alma sayesinde müşterilerin daha uygun fiyatlara erişebildiğini ve kampanyaların performansı iyi olduğu sürece pazarlama yöneticilerinin bu yapıya olumlu yaklaştığını belirtiyor. Eleştirmenler ise modelin, açıklanmış olsa dahi ajanslar ile müşterileri arasında çıkar çatışması yaratabileceğini savunuyor.
Foster’ın güncellenen dilekçesinde yer alan Sony soruşturmasına ilişkin iddialara göre sistemin işleyişi şöyleydi:
WPP’nin medya yatırım kolu GroupM, müşterilerinin toplam reklam harcama gücünü kullanarak medya sahipleriyle rebate anlaşmaları yapıyordu. Ardından bazı rebate ödemeleri, bunların müşterilere aktarılmasını engelleyen “aracı broker” ağları üzerinden tutuluyordu. Dilekçeye göre WPP daha sonra bu rebate fonlarını reklam envanterinin maliyetini sübvanse etmek için kullanıyor, ortaya çıkan marjı ise denetimlerden gizlenen bir kâr olarak elinde tutuyordu.
Yeni iddialar, WPP’nin Foster’ın davasının reddedilmesi yönündeki talebinin ele alınacağı duruşmadan yalnızca birkaç gün önce mahkemeye sunuldu. WPP, güncellenen dilekçenin davanın reddedilmesini engellemeye yönelik bir girişim olduğunu savundu. Şirket, Foster’ın her iki şikâyetinin de “asılsız ve dayanaksız” olduğunu belirterek güncellenmiş bir davanın reddi talebi sunacağını açıkladı.
WPP ayrıca konunun hukuki süreç içerisinde çözüleceğine güvendiğini bildirdi.
