Türkiye’de kadın olmak

31 Mart 2019’da Türkiye yerel seçimlere gidiyor. Ne ekonomik ne de sosyal meselelerde bir türlü bir araya gelemeyen, anlaşamayan siyasi parti yöneticilerinin istikrarlı bir şekilde anlaşabildikleri tek konu var. Siyasette ve yerel yönetimlerde aday gösterilen kadın oranı.
01.03.2019 - 10:03

Toplumsal cinsiyet eşitsizliği Türkiye’nin açık ara en büyük sorunlarından biri. Sadece ekonomi, istihdam, siyaset değil tüm alanlara sirayet etmiş büyük bir sorun. Öyle ki bizim içinde bulunduğumuz görece en çağdaş sektörlerden biri olan reklamcılıkta bile durum aynı. Örneğin ajanslardaki kadın kreatif direktör sayılarına baktığımızda bir elin parmaklarını bile geçmediğini görüyoruz.

Ülkemizde pek çok alanda kadının varlığının güçlendirilmesi için çaba harcanıyor ve yavaş da olsa sonuç alınıyor. Ancak istisna olan tek bir alan var. Cinsiyet eşitsizliğinin en belirgin olduğu alan siyaset. Siyasette kadının varlığı artmadığı gibi gerilemeye devam ediyor. Aynı şekilde yerel yönetimlerde de durum hiç farklı değil.

31 Mart 2019’da Türkiye yerel seçimlere gidiyor. Ne ekonomik ne de sosyal meselelerde bir türlü bir araya gelemeyen, anlaşamayan siyasi parti yöneticilerinin istikrarlı bir şekilde anlaşabildikleri tek konu var. Siyasette ve yerel yönetimlerde aday gösterilen kadın oranı.

2014 seçimlerinde durum neydi?

En son 2014 yılında yerel yönetimler için sandığa gitmiştik. YSK verilerine göre 2014 seçimlerinde 81 belediye başkanlığından sadece 4’ünü kadın adaylar kazandı. İlçe belediye başkanlıklarında ise 879 erkek adaya karşılık sadece 33 kadın seçilebildi. Çünkü kadınlar aday gösterilmedi.

Yıllardır konuşulan siyasette eşitsizliğin kaldırılmasındaki en önemli anahtar cinsiyet kotası. Bazı partiler bu konuda karar aldılar. Örneğin CHP’nin yüzde 33 kadın aday kotası kararı var. Ancak uygulamaya baktığımızda bunun hayata geçirilmediğini görüyoruz.

Türkiye'de kadın olmak

31 Mart seçimlerinde kadın aday oranları

Kadın adayların durumu

Kadın Adayları Destekleme Vakfı (KADER) Başkanı Nuray Karaoğlu, DHA’ya yaptığı açıklamada 31 Mart 2019 yerel seçimlerinde AK Parti’nin 1297 adayından 24’ünün kadın olduğunu belirtti. Oran olarak baktığımızda yaklaşık yüzde 2.

KADER’in YSK verilerini dikkate alarak açıkladığı istatistikte diğer partilerin kadın aday oranları ise şu şekilde: Tüzüğünde yüzde 33 cinsiyet kotası olan CHP’nin 842 belediye başkan adayından sadece 44’ü kadın. Yüzde 5’in biraz üstü.

MHP’nin ise 750 adayından sadece 14’ü kadın. Genel başkanı bir kadın olan İyi Parti’nin 122 adayından sadece 5’i kadın. Yüzde 2’nin biraz altı.

Saadet Partisi’nin ise 261 belediye başkan adayının sadece 2 tanesi kadın. Yüzde 1 bile değil.

KADER Başkanı Nuray Karaoğlu’nun belirttiğine göre en yüksek kadın aday oranına sahip parti yüzde 50 ile HDP.

Cumhuriyet kurulduktan sonra kadınlar ancak 1930’da seçme ve seçilme hakkını elde edebildiler. 81 yılda geldiğimiz nokta büyük bir hayal kırıklığı.

Cumhuriyetin kuruluşundan bu yana Türkiye 31 binden fazla belediye başkanı seçti. Bunların sadece ve sadece binde 3’ü kadın.

Yeni bir mücadele için hazırım

Peki, nüfus oranlarına baktığımızda durum ne? TÜİK Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi 2018 sonuçlarına göre Türkiye nüfusu 2018’de 82 milyon 3 bin 882’ye ulaştı. Nüfusun cinsiyet dağılımı ise şöyle: yüzde 50,2 erkek, yüzde 49,8 kadın. Nüfus 2017’ye göre 1 milyondan fazla arttı. Kadın erkek oranı 2017 ile aynı.

Daha çağdaş, daha demokratik, ekonomisi daha güçlü bir ülke için kadının temsiliyetini her alanda artırmamız gerekiyor. Bunun için sadece kadınlar değil erkekler de mücadele etmeliler. Tabii bu konuda en önemli görev kadınlara düşüyor. Siyasete ilgi göstermek ve emek harcamak da önemli.

Ben kendi adıma en azından bizim sektörümüzde yeni bir mücadele başlatmaya hazırım. Programını ilerleyen günlerde açıklayacağımız Creative Society‘de temel hedeflerimizden biri kadın yaratıcıların sayısını artırmak olacak. Bunun için sektörle el ele verip çalışacağız.

Kız çocuklarının eğitimleriyle ilgili kampanyalarımıza ise devam edeceğiz. Tasarımcıların bize verdiği cesaret ve destekle daha büyük hedeflere ulaşacağız.