Bekir Ağırdır, Veri Enstitüsü’nün “Dijitalleşen Türkiye ve Yeni Sınıflar” araştırmasını Digital Age Tech Summit’te paylaştı.
Veri Enstitüsü’nün Nisan 2026’da iki bin 358 kişiyle gerçekleştirdiği “Dijitalleşen Türkiye ve Yeni Sınıflar” araştırması, dijital gelir, kimlik ve toplumsal konum arasındaki yeni ayrışmayı ortaya koyuyor. Araştırmanın lansmanı Digital Age Tech Summit’te Bekir Ağırdır tarafından yapıldı.
1. Türkiye’de yetişkinlerin yüzde 14,5’i dijitalden gelir elde ediyor: Türkiye’deki yetişkinlerin yüzde 14,5’i dijital platformlar üzerinden bir gelir üretiyor. Ancak bu durum herkesin dijital göçebe olduğu anlamına gelmiyor; katılımcıların yalnızca yüzde 7’si bunu başlıca geçim kaynağı olarak konumlandırıyor. Kısacası dijital gelir havuzu genişlese de büyük bir kesim için hâlâ “ek gelir” sularında yüzüyoruz.
2. Kurumsal kopuş artık bir trend: Türkiye’de kurumsal aidiyet ciddi bir yara almış durumda. Yetişkinlerin yüzde 44’ü kariyer kimliğini artık bir kuruma veya işverene bağlı görmediğini belirtiyor. Üstelik bu kopuş sadece dijitalden para kazananlara özgü değil; kurumsal kopuş söylemi toplumda yerleşmiş durumda. Şirketler için not: Çalışanlarınıza “aidiyet” hissettirmek her zamankinden zor.
3. Bireyler dijital yetkinliğin öneminin farkında: “Dijital araçları (yazılım, AI, tasarım araçları vb.) kullanma yetkinliğim gelirimde belirleyicidir” diyenlerin oranı yüzde 43. Ancak mesleki görünürlük için içerik üretme noktasında bu oran yüzde 36’ya düşüyor. Yüzde 52’lik kesim ise “Yeni beceriyi kurum eğitimi yerine kendi imkânlarımla (YouTube, online kurslar, AI) öğrenirim” diyor.
4. Coğrafi bağımsızlık hayali, gelir bağımsızlığından daha güçlü: Katılımcıların yüzde 42’si “İşimi farklı şehirden/yurt dışından yapabilirim” derken, yüzde 40’ı “İşimi kaybetsem dijital becerilerimle bağımsız gelir yaratırım” diyor. Şirketler için mesaj: Hibrit/remote çalışma modeli sunmak, dijital dönüşüm yatırımından daha cazip.
5. Fiziksel ağlar sosyal sermayede belirleyici: Sosyal sermaye söz konusu olduğunda, çevrimiçi ağlar hâlâ fiziksel dünyanın yerini tutamıyor. İnternetteki bağlantıların yüz yüze çevreye kıyasla daha fazla iş fırsatı getirdiğine inananların oranı sadece yüzde 36. LinkedIn’de binlerce bağlantınız olabilir ancak iş dünyasını domine eden iletişim türü bugün de fiziksel iletişim.
Veri Enstitüsü araştırması, dijital gelir varlığı ile kurumdan kopuş hissini kesiştirerek dört segment belirliyor:
• Dijital dışı (yüzde 35,9): Ne dijital gelir ne dijital kimlik.
• Vaat tüketicisi (yüzde 21,6): Gelir yok ama kimlik dijitalleşmiş.
• Gerçek dijital sınıf (yüzde 22,3): Gelir var ve kimlik dönüşmüş.
• Çift gelirli melez (yüzde 20,1): Gelir var ama kimlik hâlâ kurumsal.
Bu kesim (yüzde 21,6) dijital söylemi içselleştirmiş: “yetkinlik gelirimi belirler” diyenlerin oranı yüksek (yüzde 63,3), “işimi kaybetsem bağımsız gelir yaratırım” diyenler yüzde 65,8. Ancak dijital gelirleri yok ve sadece yüzde 15,5’inin 1000+ takipçisi ya da dijital ürünü var. Beklenti-gerçeklik açısının en geniş olduğu segment.
Segmentin yüzde 18,5’i işsiz (diğer segmentlerin çok üzerinde). Dijital geliri var ama kurumsal kimlikten kopamıyor. Yaşam memnuniyeti ortalaması 4,47/10 (Türkiye ortalaması 5,34). Yani dijital gelir üretiyor ama tercihten değil, mecburiyetten.
Söylem, pratik ve hissiyatın birlikte yüksek olduğu bu kesim (yüzde 22,3), dijital varlık sahipliğinde (yüzde 64,6), algoritmik iş akışında (yüzde 51,2) ve “yetkinlik gelirimi belirler” söyleminde (yüzde 84,2) zirvede. Aynı zamanda en yüksek yaşam memnuniyetine sahip.
Dijital dışı segmentin yüzde 28,8’i üniversite mezunu – bu oran diğer segmentlerle karşılaştırılabilir düzeyde. Yani bu kesim sadece “dışlanmış” değil; bir kısmı bilinçli olarak dijital ekonominin dışında duruyor.
Araştırmanın detaylarını MediaCat Mayıs sayısında bulabilirsiniz…
