İklim hedeflerinden gerçek yatırımlara

BBVA ile birlikte COP31 zirvesinin Küresel Bankacılık Partneri olan Garanti BBVA, iklim hedeflerini finanse edilebilir yatırımlara, projeleri somut dönüşüme taşıma yaklaşımını ortaya koyuyor.

İklim gündeminde artık yalnızca hangi hedeflerin belirleneceği değil, bu hedefleri hayata geçirecek yatırımların hızlandırılması ve ihtiyaç duyulan finansmanın harekete geçirilmesi önem kazanıyor. Türkiye’nin 9-20 Kasım’da Antalya’da ev sahipliği yapacağı COP31, bu dönüşümün somut adımlara taşınması açısından önemli buluşma noktalarından biri olacak. BBVA ile birlikte zirvenin Küresel Bankacılık Partneri olan Garanti BBVA, iklim hedeflerini finanse edilebilir yatırımlara, projeleri somut dönüşüme taşıma yaklaşımını ortaya koyuyor.

İklim dönüşümü artık şirketler için faaliyetlerinden bağımsız ayrı bir sürdürülebilirlik gündemi değil. Enerji ve su maliyetleri, tedarik zincirlerinin beklentileri, ihracat pazarlarındaki düzenlemeler ve iklim kaynaklı fiziksel riskler ile birlikte artık rekabetçilik, büyüme ve dayanıklılığın belirleyici unsurlarından biri hâline geliyor ve yatırım kararlarını doğrudan etkiliyor. Dolayısıyla bugün iş dünyası için mesele yalnızca “Emisyonlarımızı nasıl azaltırız?” değil; “Değişen koşullarda nasıl rekabetçi ve dayanıklı kalırız?” sorusu.

Türkiye’nin COP31’e ev sahipliği yapması bu nedenle önemli bir fırsat. Yenilenebilir enerji potansiyeli, güçlü sanayi altyapısı ve Avrupa değer zincirleriyle ilişkisi Türkiye’ye önemli bir sürdürülebilir dönüşüm zemini sunuyor. Ancak potansiyel tek başına yeterli değil, ekonomik değere dönüşebilmesi için yatırımlara hız kazandırılması gerekiyor. Yenilenebilir kaynaklardan elektrik üretimini artırırken şebeke ağını ve enerji depolama altyapılarını da güçlendirmek, sanayide elektrifikasyonu hızlandırmak, emisyon yoğun sektörlerde üretim teknolojilerini yenilemek ve suyu daha verimli kullanmak gerekiyor. Bu yatırımların hayata geçirilebilmesi için şirketler uzun vadeli somut yatırım kararları alırken finans sektörünün de en uygun finansal yapıları kurması gerekiyor.

Sermayeyi yatırımla buluşturmak

İklim dönüşümünde finansman ihtiyacı büyük. Ancak mesele yalnızca küresel ölçekte daha fazla kaynak yaratmak değil, aynı zamanda mevcut sermayeyi harekete geçirebilecek projeleri de geliştirmek. Özellikle gelişmekte olan piyasalarda yüksek finansman maliyetleri, kur riski, gelir belirsizliği ve altyapı kısıtları, teknik açıdan güçlü iklim yatırımlarının bile hayata geçirilmesini zorlaştırabiliyor. Dolayısıyla bu tür yatırımlar için önemli olan, finansal riskleri ortadan kaldırmaya çalışmak yerine doğru tanımlamak ve yönetebilecek taraflar arasında paylaşmak.

Garanti BBVA, 20 yılı aşkın sürdürülebilir finansman deneyimiyle sermayeyi yatırımla buluşturma noktasında yalnızca finansman sağlamanın ötesinde bir rol üstleniyor. Şirketlerin sürdürülebilir yatırım ihtiyaçlarını ve karşılaştıkları riskleri değerlendirerek uygun finansman çözümleri geliştirmeye odaklanıyor. Projenin ihtiyaçlarına göre kur ve faiz risklerinin yönetimi, garanti mekanizmaları ve kalkınma finansmanı gibi farklı araçlar da bu yapının parçası olabiliyor. Bu yaklaşımın temelinde, sürdürülebilirlik hedeflerinin şirketlerin yatırım bütçelerine ve stratejik kararlarına yansıması bulunuyor. Çünkü dönüşüm, ancak somut yatırımlara, ölçülebilir hedeflere ve uygulanabilir planlara dönüştüğünde finansmanla buluşabiliyor.

Bu anlayışın sahadaki örneklerinden biri, BBVA Grubu’nun Aksa Enerji’nin Mersin’deki depolamalı rüzgâr enerjisi yatırımı için Sinosure garantisiyle yapılandırdığı 124 milyon dolarlık, 12 yıl vadeli finansman. Burada değer, yalnızca projeye uzun vadeli kaynak sağlanmasında değil; depolama gibi sürdürülebilir yenilenebilir enerji altyapısı için kritik olan bir teknolojiye yatırım yapılabilmesini sağlayan risk paylaşımı yapısının kurulmasında ortaya çıkıyor.

Dönüşümü ertelemenin bedeli büyüyor

Yeşil dönüşüm yatırımlarında maliyet kadar zamanlama da önem taşıyor. Bu yatırımların ertelenmesi, şirketlerin gelecekte daha yüksek uyum maliyetleriyle karşılaşması ve kendilerinden önce dönüşümlerini tamamlamış şirketlere karşı piyasada rekabet avantajlarını kaybetmesi risklerini doğurabiliyor. Artan enerji ve karbon maliyetleri, ihracat pazarlarındaki yeni yasal düzenlemeler ve uluslararası tedarik zincirlerinin yükselen beklentileri, yatırım kararlarında zamanlamayı giderek daha önemli hâle getiriyor. Çimento, demir-çelik ve kimya gibi emisyon yoğun alanlarda bu gerçek daha da belirgin. Bu sektörlerde bir gecede tamamen düşük karbonlu üretime geçmek mümkün değil. O nedenle yalnızca hâlihazırda yeşil kabul edilen faaliyetleri değil, güvenilir ve ölçülebilir geçiş planlarına sahip karbon yoğun sektörlerdeki şirketlerin sürdürülebilir dönüşüm yatırımlarını da desteklemek gerekiyor.

Garanti BBVA’nın Vezirhan Çimento’ya sağladığı sürdürülebilirlik bağlantılı kredi, bu yaklaşımın somut örneklerinden biri. Şirketin enerji verimliliği, atık ısı geri kazanımı ve alternatif yakıt kullanımına yönelik yatırımları, sürdürülebilirlik performans hedefleriyle ilişkilendirilerek finanse ediliyor. Banka aynı zamanda sunduğu sürdürülebilirlik danışmanlığıyla şirketin karbonsuzlaşma yol haritasının oluşturulmasını da destekleyerek finansmanı uzun vadeli dönüşüm stratejisiyle bütünleştiriyor.

Dönüşümün finansmanı kadar, bu süreçte ortaya çıkan yeni risklerin yönetimi de önem kazanıyor. Avrupa Birliği’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması, karbon maliyetini özellikle ihracatçı şirketler açısından giderek daha önemli bir finansal planlama unsuruna dönüştürüyor. Garanti BBVA’nın Medcem Çimento Grubu ile gerçekleştirdiği türev işlemde, 2027 yılında teslim edilecek SKDM (Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması) sertifikalarının işleme konu edilen bölümünün fiyatı bugünden sabitlenerek gelecekteki karbon maliyetinin öngörülebilirliği artırıldı. Bu örnekler, sürdürülebilir dönüşüm için finansmanın tek bir ürün olarak değil; yatırım, danışmanlık ve risk yönetimini bir araya getirerek şirketlerin dönüşümünü bütüncül biçimde ele alındığını gösteriyor.

3,5 trilyon TL’LİK sürdürülebilir finansman hedefi

Garanti BBVA, 2018-2025 için belirlediği 400 milyar TL’lik sürdürülebilir finansman hedefini planlanandan önce tamamladı. Ardından 2018-2029 hedefini 3,5 trilyon TL’ye yükseltti; 2026’nın üçüncü çeyreği itibarıyla yaklaşık 1,9 trilyon TL’ye ulaştı. Ancak iklim finansmanı dendiğinde asıl mesele yalnızca sağlanan kaynağın büyüklüğü değil, bunun reel ekonomide mümkün kıldığı sürdürülebilir yatırımlar ve yaratmayı hedeflediği uzun vadeli dönüşüm. Yeni temiz enerji kapasitesi oluşturulmasından enerji ve su verimliliğinin artırılmasına ve üretim tesislerinin düşük karbonlu teknolojilerle yenilenmesine kadar tüm bu yatırımların somut ve ölçülebilir sonuçlar üretmesi önem taşıyor.

Bir diğer önemli boyut ise uyum ve dayanıklılık. Kuraklık, aşırı sıcaklar veya sel riskleri toplumsal hayatın ve üretimin sürekliliğini giderek daha fazla etkilerken şirketlerin yalnızca sera gazı emisyonlarını azaltma planları yapması da yeterli değil. Aşırı hava olaylarına dayanıklı altyapı ve iklim risklerine hazırlık yatırımları da finansman planlarının parçası olmak zorunda. Çevresel kazanımla ekonomik dayanıklılık birlikte ele alınmalı.

COP31’de hedef kalıcı işbirliği

BBVA ve Garanti BBVA’nın COP31 Küresel Bankacılık Partnerliği, Grubun iklim finansmanı ve sürdürülebilir dönüşüm alanındaki uzun yıllara dayanan deneyimini uluslararası işbirliklerini güçlendirecek bir platforma taşıyor. Zirve boyunca BBVA ve Garanti BBVA Pavilyonu; iş dünyasını, yatırımcıları, kamu kurumlarını ve sürdürülebilirlik ekosistemini buluşturacak. Temiz enerji ve elektrifikasyondan sanayinin dönüşümüne, döngüsel ekonomiden dirençli şehirlere ve biyoçeşitliliğe uzanan geniş bir gündemde, yeni işbirliklerinin ve yatırım fırsatlarının geliştirilmesine zemin oluşturacak.

Garanti BBVA, Türkiye’deki deneyimini ve reel sektörle güçlü ilişkilerini BBVA’nın uluslararası bilgi birikimi ve ağıyla buluşturarak sürdürülebilir dönüşüm yatırımlarının hızlanmasına katkı sunmayı hedefliyor. Çünkü COP31’in kalıcı etkisi, Antalya’da ortaya konacak hedeflerde değil, sonrasında bu hedeflere yönelik hayata geçirilecek yatırımlarda, kurulan işbirliklerinde ve reel ekonomide yaratılan somut dönüşümde görülecek.