Reklamcılar Platformu, Sektör Durum Tespit Raporu’nu yayımladı.
Reklamcılar Platformu, sektörün mevcut durumunu ortaya koymak amacıyla 15-22 Mart 2024 tarihleri arasında 49 reklam ajansından 217 çalışanı ankete tabi tutarak hazırladığı Sektör Durum Tespit Raporu’nu paylaştı.
Yüzde 57,4’ü network, yüzde 41,7’si bağımsız ajanslarda ve yüzde 0,9’u freelance çalışan reklamcılarla yapılan anket için The Cat Report 2023’te yer alan ilk 10 ajansın tamamına, ilk 20 ajansın 16’sına ve Omnicom, WPP, Publicis Groupe, IPC ve Havas gibi global networklerin Türkiye’deki çalışanlarına ulaşıldı; anket sonuçları anonim olarak toplanarak analiz edildi.
Reklamcılar Platformu Sektör Durum Tespit Raporu’nun çıktılarını sizin için özetledik.
Ankete tabi tutulan reklamcıların çoğu İstanbul’da ikamet ederken; yüzde 21 gibi kayda değer bir oranı ise İstanbul dışında yaşıyor. Yüzde 70’i altı yıldan uzun, yüzde 36’sı 10 yıl ve üzeri sektör deneyimine sahip olan reklamcıların yüzde 71’i kirada oturuyor. Ödedikleri ortalama kira ise 15 bin 250 Türk lirası.
Uzaktan çalışma reklam sektörü için norma dönüşmüş durumda. Reklamcıların sadece yüzde 3,2’si ofisten çalışmaya devam ediyor. Yüzde 57,4’ü hibrit çalışırken, yüzde 37,5’i tamamen uzaktan çalıştığını belirtiyor.
Uzaktan çalışmanın yaygınlığına rağmen ev harcamalarında çalışanlarına destek olan ajansların sayısı az. Katılımcıların yalnızca yüzde 7,4’ü internet, yüzde 1,4’ü ısınma ve elektrik desteği alabiliyor. Ofisten çalışırken fazla mesai yemeklerini ajanslarına fatura edebilen çalışanlar, uzaktan çalıştıklarında bu yan haklarından da mahrum kalıyor.
Anket sonuçları, ajansların 2024 yılında uyguladıkları zam oranlarının değişiklik gösterdiğini ancak ağırlıklı olarak uygulanan oranın yüzde 30 ila 45 bandında olduğunu ortaya koyuyor. Bu oranlarla birlikte mart ayı itibarıyla katılımcıların yüzde 82,9’unun maaşları, Reklamcılar Platformu’nun paylaştığı 2024 Taban Ücret Politikası’nda belirlenenin altında. Tüm deneyim seviyelerinde kendini gösteren bu durumun yüzde 91 ile en yoğun yaşandığı grup, deneyimi 3-5 yılı aşan reklamcılar. Bu grubu sırasıyla 1-2 yıl, 6-9 yıl ve 10+ yıl deneyime sahip olanlar takip ediyor.
Genel olarak tüm deneyim seviyelerindeki reklamcıların maaşının platformun belirlediği taban ücretlerin yüzde 20-25 kadar altında kaldığını söylemek mümkün.
Sektör çalışanlarının bir kısmı temel haklar konusunda sorun yaşamaya devam ediyor. Ankete katılanların yüzde 8,8’i maaşlarının bir kısmını elden aldığını paylaşıyor. Yüzde 14,3’ü ise sigortalarının net maaş üzerinden değil, eksik yattığını söylüyor.
Reklam sektöründe en yaygın faydalanılan yan hak özel sağlık sigortası. Ankete katılanların yüzde 91,7’si ajanslarının özel sağlık sigortası sunduğunu belirtiyor. Bu, aynı zamanda yüzde 60’lık bir kesimin sahip olduğu tek yan hak.
Reklamcıların “Çalıştığınız ajanstaki en büyük sorun nedir?” sorusuna verdikleri en yaygın yanıtlar şöyle sıralanıyor:
1. Düşük maaşlar
2. Fazla mesai ücreti alamamak
3. İşe göre eksik kadroyla çalışmak
Ajanslarında bu sorunlarla karşılaşan reklamcıların yüzde 31’i çalıştıkları yerden ayrılmayı düşünmüyor. Yüzde 69’u ise kararsızlardan ve yakın zamanda iş değiştirmeyi planlayanlardan oluşuyor. Bu da, sektör çalışanlarının özellikle düşük maaş sorunuyla, iş değiştirerek baş etmeye çalıştığını ortaya koyuyor.
Katılımcılara “Çalıştığınız sektördeki en büyük sorun nedir?” diye sorulduğunda alınan yanıtlar şunu gösteriyor: Reklamcılar, maddi/manevi hak ettikleri değeri görmediklerini hissediyor. Birbirine yakın oranlarda en fazla alınan yanıtlar ise şöyle sıralanıyor:
1. Düşük maaşlar
2. Fazla mesai
3. Sektörün itibarsızlaşması
4. Çalışanların değer görmemesi
5. Temel işçi haklarına saygı gösterilmemesi
Tüm bu veriler ışığında sektör değiştirmeyi düşünenlerin oranı da sürpriz değil. Ankete katılanların yüzde 44,4’ü farklı bir sektöre geçiş yapmayı düşündüğünü ifade ediyor. Araştırma aynı zamanda sektörün, tecrübeli kesimden kan kaybettiğini de gözler önüne seriyor. Sektör değiştirmeyi düşünenlerin yüzde 35,4’ü 10 yıl ve üzeri deneyime sahip reklamcılardan oluşuyor. Platformun bu duruma dair değerlendirmesi ise şöyle: “Reklamcılığın usta-çırak ilişkisi ve tecrübe aktarımıyla ilerleyen bir sektör olduğu hesaba katıldığında, mesleğin gelecek 10 yılının tehlikede olduğunu söyleyebiliriz.”
