Kariyer mi, ev mi? Çalışan kadınların bilişsel yükü alarm veriyor

Wellbees’in yayımladığı rapora göre çalışan kadınların yüzde 70’i ev ve bakım sorumluluklarını tek başına üstlenirken; bu “görünmez mesai” yükü, kadınların kaygı oranlarını artırıyor.

Dünya genelinde kadınların iş hayatındaki varlığı artsa da ev işleri, çocuk ve yaşlı bakımı gibi “görünmez mesai” yükleri esenlik seviyelerini aşağı çekiyor. Kurumsal esenlik çözümü Wellbees’in 2025 yılı verileriyle hazırladığı harita; kadın çalışanların erkeklere oranla daha yüksek kaygı yaşadığını ve uyku kalitelerinin daha düşük olduğunu ortaya koydu.

Wellbees platformu üzerinden psikolojik desteğe başvuran kadınların nedenlerinde ilk sırayı yüzde 38,65 ile kaygı aldı. Bunu yüzde 34,90 ile ilişki sorunları ve yüzde 26,45 ile stresle başa çıkma takip etti. Kuşaklara göre bakıldığında ise Z Kuşağı’nda kaygı, Y Kuşağı’nda ilişkiler, X Kuşağı’nda ise ebeveynlik sorumlulukları ön plana çıktı.

Rapora göre 5 puan üzerinden yapılan değerlendirmelerde kadın çalışanların duygu durumu puanı 3,98 iken, erkeklerde bu rakam 4,35 olarak kaydedildi. Uyku kalitesinde de benzer bir tablo görüldü; kadınlar 3,88 puanla, 4,30 puan alan erkeklerin gerisinde kaldı. Wellbees CEO’su Melis Abacıoğlu, bu farkın “kadınların daha kötü hissetmesi” değil, omuzlarındaki adaletsiz yükün bir sonucu olduğunu vurguladı.

“Esenlik stratejisi aileyi de kapsamalı”

Melis Abacıoğlu, yapısal sorunların meditasyon dersleri veya sembolik hediyelerle çözülemeyeceğini belirterek, “Esenlik, çalışanın ailesini de kapsayan ve psikolojik güvenlik sağlayan bir yönetim stratejisi olarak benimsenmeli,” dedi. Evdeki dengesiz yük dağılımının iş sürekliliğini ve kurumsal bağlılığı tehdit ettiğini hatırlatan Abacıoğlu, şirketleri kalıcı çözümler üretmeye çağırdı.

Klinik Psikolog Ayşegül Akın ise kadınların zihnindeki “yetişebiliyor muyum” sorusunun yarattığı yoğun bilişsel yüke dikkat çekti. Akın, “Güçlü kadın” imajını alkışlarken kadınların yardıma ihtiyaç duyduğu gerçeğinin unutulmaması gerektiğini belirtti.

Eşitsizlik her kademeyi etkiliyor

TÜİK ve Gallup verileri de tablodaki eşitsizliği destekliyor. Türkiye’de 3 yaş altı çocuğu olan kadınların istihdam oranı yüzde 27,1 seviyesinde kalırken, erkeklerde bu oran yüzde 90,1’e ulaşıyor. Ayrıca kadın yöneticilerin kurumsal bağlılığı son bir yılda 7 puan gerilerken, Avrupa’da her 100 Euro’luk yatırımın sadece 3 Euro’dan azı kadınların yönettiği ekiplere gidiyor. Yapay zekâ destekli yeni nesil çalışma modelleri bu uçurumu kapatmak için bir fırsat sunsa da, yapısal dönüşümün önemi korunuyor.