Ticaret Bakanlığının hazırladığı yeni taslakla birlikte televizyonlar da yenilenmiş ürün kapsamına alınırken, ikinci el satışta YÜBİS üzerinden sertifikalandırma zorunluluğu gibi kurallar getiriliyor.
Ticaret Bakanlığı, ikinci el elektronik ürün piyasasında standartları yeniden belirleyerek hem tüketici haklarını korumaya hem de teknolojik israfın önüne geçmeye hazırlanıyor. Bakanlık tarafından ilgili tarafların görüşüne sunulan yeni yönetmelik taslağı, halihazırda yürürlükte olan yenilenmiş ürün kapsamını genişletirken, satış süreçlerine de dijital ve hukuki açıdan yeni zorunluluklar getiriyor.
Anadolu Ajansı’nın haberine göre mevcut düzenlemede yer alan cep telefonu, tablet, akıllı saat, bilgisayar, oyun konsolu ve modem gibi cihazların yanına artık televizyonlar da ekleniyor. Bu adımlarla birlikte, ikinci el televizyon piyasasında güvenli ve profesyonel bir yenileme sürecinin işletilmesi, böylece bu ürünlerin kayıtlı bir şekilde ekonomiye kazandırılması hedefleniyor.
Bakanlık, tüm bu operasyonları tek bir elden ve şeffaf bir şekilde yönetebilmek adına Yenilenmiş Ürün Bilgi Sistemi’ni (YÜBİS) devreye alacak. Yenileme işlemlerinin tamamı Bakanlıkça belirlenen kurallar çerçevesinde bu sistem üzerinden yapılacak ve işlemler tamamlandığında tüketiciye verilmek üzere elektronik bir sertifika oluşturulacak. Yetkili satıcılardan yerinde yenileme noktalarına kadar tüm paydaşların kaydedileceği YÜBİS sayesinde, cihazların çalıntı olup olmadığı veya veri trafiği durumları anlık olarak takip edilebilecek.
Taslağın en dikkat çeken kısımlarından birini güvenlik kriterleri oluşturuyor. Elektronik kimlik bilgisine sahip cihazların yenilenebilmesi için e-Devlet üzerindeki “beyaz liste”de kayıtlı olması şartı aranacak. Ayrıca, bir ürünün yenileme işlemine girebilmesi için en az bir yıl öncesine ait bir kullanım trafiğinin bulunması gerekecek. Bakanlık, yenileme merkezi olmak isteyen işletmelerin sermaye şirketi statüsünde olmasını zorunlu tutarken, bu merkezlerin faaliyetlerini denetlemek üzere 5 kişilik özel bir komisyon kuracak.
Yeni düzenleme, tüketicilerin eski cihazlarını satarken yaşadığı bekleme sürelerini de kısaltıyor. Ürün, yenileme merkezine ulaştıktan sonraki üç iş günü içinde değerleme işleminin sonuçlandırılması gerekecek. Tüketici teklifi kabul ettiği an, ödeme veya taahhüt edilen faydaların aynı gün içinde sağlanması zorunlu olacak.
Ayrıca, daha önce sadece internet satışlarında geçerli olan 14 günlük cayma hakkı, satış yöntemi ne olursa olsun tüm yenilenmiş ürün satışlarına yayılıyor. Böylece tüketiciler, mağazadan görseler bile satın aldıkları yenilenmiş ürünü 14 gün içinde hiçbir gerekçe göstermeden iade edebilecek. Suistimalleri önlemek amacıyla ise bir cihazın yeniden yenileme döngüsüne girebilmesi için satış tarihinden itibaren en az 30 gün geçmesi beklenecek. Yönetmeliğin, resmi yayım tarihinden üç ay sonra yürürlüğe girmesi planlanıyor.
