Tanımadığımız insanlar hakkında bilmemiz gerekenler

Bir soru: Bir öğrenci kısa bir genel kültür testi için bir okulun laboratuvarına davet edilir. Öğrencinin yanına bir partner verilerek ikiliye doğru cevabın parayla ödüllendirileceği bir dizi genel kültür sorusu sorulur. Testin ortasında, soruları soran görevli bir bahaneyle odadan ayrılır ve partner, öğrenciye –masanın üzerindeki zarfta soruların cevaplarının olabileceğini söyleyerek– kopya çekmeyi teklif eder. Öğrencinin bu teklife verdiği cevabı duymadığınızı varsayın. Daha sonra öğrencilere görevlinin odada olmadığı süre içerisinde kopya çekip çekmedikleri sorulur.

Bu soruyu soran siz olsaydınız, karşınızdaki öğrencinin size yalan söyleyip söylemediğini nasıl anlardınız? Vücut dili, bir insanın gerçek hislerini ve düşüncelerini anlamakta bize ne denli doğru rehberlik edebilir? Peki ya hiç tanımadığınız bir insan hakkında hükümde bulunurken neye dikkat edersiniz? Diyelim ki karşınızda suçlu gibi davranan biri var, sırf “suçlu gibi davranması” onu sizin gözünüzde gerçekten suçlu kılmaya yeter mi? İnsanların içinden geçeni nereden biliyoruz?

İnsanların ama özellikle de yabancıların niyetini anlamak için başvurduğumuz bir dizi yol var. Yakınını kaybeden üzgün bir insandan yas tutmasını, haksız yere suçlanan bir insandan ise suçsuzluğuna gölge düşürecek herhangi bir harekette bulunmamasını bekleriz. Tanıdığınız birinin üzüntüsüne gülerek tepki verirseniz, onu sevmediğiniz varsayılır. Oda arkadaşınızın ölümüyle sonuçlanan bir vaka nedeniyle gittiğiniz emniyet müdürlüğünde sıranın size gelmesini beklerken ayaklarınızı sevgilinizin kucağını koyup onu öperseniz, yaşanan dramda sizin de payınızın olduğu ve oda arkadaşınızın artık hayatta olmayışının keyfinizi hiç bozmadığı sonucuna varılabilir. Evet ama insanların içinden geçeni gerçekten nereden biliyoruz?

Malcolm Gladwell, yeni kitabı Ötekiyle Konuşmak’ta yabancılarla konuşurken yapmaya meylettiğimiz hatalara ışık tutarak insanlar arasındaki ilişkilere farklı bir yaklaşımın mümkün olduğunu gösteriyor. İnsan ilişkilerine dair bakış açısını derinleştirmek isteyen herkesin Ötekiyle Konuşmak’tan öğreneceği bir şeyler var.

Ötekiyle Konuşmak’ı buradan satın alabilirsiniz.