Geçtiğimiz haftalarda Apple Vision Pro, ocak söndüren 3 bin 499$ etiket fiyatıyla satışa çıktı. Dünya genelinde “Bir buyumuz eksikti şimdi tam olduk” tadında bir heyecan yaratmayı başaran cihaz ilk başta bir VR headset gibi görünse de tam olarak öyle değil. Müziği sıkıştıran, telefonu akıllandıran zihinler şimdi de bilgisayarı uzamsallaştırıyor esasen. VR, AR, XR ve MR gibi envai R’li uygulamanın üzerinde konumlanan Apple Vision Pro, önündeki kamerası sayesinde (see-through mode) fikren “hayatı deneyimlemenin yeni şekli” olma niyetinde.
Terminatör de bizi görebilecek mi?
Uzamsal bilgisayar düşüncesinin tarihi epey önceye dayanıyor. 1990’larda dünyayı kaderinden korumak için zamanda yolculuk eden Terminatör’ün gözündeki teknoloji bugünlerde artık bize de göz kırpıyor. Kendisi biraz kar gözlüğü, bataryası ise taşınabilir tasarım bir tuğla gibi olsa da uzamsal bilgisayar fikri oldukça heyecan verici. Bu işin geleceği, göz ile gerçeklik arasına olabildiğince hafif, saydam, sağlam ve uzun pil ömürlü bir teknolojinin girmesi. Black Mirror’ın “The Entire History of You” bölümündeki kontakt lens ve Disney+’ta yayınlanan yapay zekâ distopyası Class of ‘09’daki protez göz bu vizyonu yansıtan örnekleri.
Eskisinden daha iyi bir iş yapış şekli doğuyor
Ezber bozan teknolojilerin ortak noktası mevcut “yapmayı” daha iyi bir “yapma” ile, majör bir ödün verme olmaksızın değiştirebilme gücüdür. Ekran bilgisayarlarından uzamsal bilgisayarlara geçiş fikren daha iyi bir “yapmadır”. Zira göz iki boyutlu değil üç boyutlu görür. Zaten ekran bilgisayarları insan potansiyelini kısıtlayan ara bir teknolojidir. Bu sebepten bugün yepyeni bir medyanın doğuşuna da tanıklık ettiğimiz söylenebilir. İşte tam bu noktada yaşanıp bitenleri “Vay be ne acayip şeyler yapıyorlar” açısından izlemek yerine sürecin aktif bir parçasına dönüşmemiz gerekir. Uzamsal bilgisayarlar ilk hangi alışkanlıklarımızı “iyileştirecek” derseniz de en önce çıkanları sizin için listeledim.
1. Yemek yaparken
Apple Watch’un bile pişirme zamanı için kullanıldığı dünyada “tutorial” bir yemek pişirme deneyimini kim istemez ki? Unilever’den P&G’ye, süper market zincirlerinden dijital platformlara herkes mutfaktaki asistanımız olmak için yarışacak.
2. Parça birleştirirken
Kurulum, onarım ve bakım konularına hem çok efor hem de çok para harcanıyor. Uzamsal bilgisayar, talimatları etkileşimde olduğumuz nesneyle olan deneyimimize getirdiğinde, IKEA ve LEGO bir kenara tüm elektronik firmaları bu işin içinde olmak isteyecek. Hatta markalar teknik konularda insanların gözündeki görüntüye canlı destek verecek.
3. Eğitim alırken
2D’den 3D etkileşime geçildiği anda eğitimin çehresi değişecek. Tarihten fiziğe üç boyutlu “immersive” deneyimler vazgeçilmezimiz olacak. Fiziksel enstrüman öğrenmek de seviye atlayacak. Kolayından zoruna tüm hobiler herkes için daha ulaşılabilir olacak. Doktorlar ameliyat senaryosunu öncesinde pratik edebilecek.
4. Dekore ederken
Mimarlar zaten uzun bir süredir AR ve 3D modelleme teknolojileriyle iş yapıyorlardı. Şimdi tüketici de bu deneyime ortak olacak. Hem satış hem de destek kanalı olarak uzamsal bilgisayarlar bu sektörlere çığır atlatacak.
5. Seyahatteyken
Navigasyonun ekranlardan kurtulması
demek şehirciliğin, turizmin, açıkhava reklamcılığının, mağazacılığın ve deneyim pazarlamasının yeniden tanımlanması demek.
6. Fitness yaparken
Pandemi Peloton’un şansıydı belki ama teknoloji bireysel ve sosyal fitness deneyiminin geleceği. Uzamsal bilgisayar “kişisel eğitmenleri” dijitalize edecek. Ekranlardan çıkartıp potansiyelini katlayacak.
Uzamsal bilgisayarlar evden çalışmadan oyuna, sinema deneyiminden internet içeriklerini tüketim biçimimize dek birçok konuda alışkanlıklarımızı daha iyiye dönüştürecek. Hayatı deneyimlemenin yeni şekline giden yolun asfaltı, uzamsal bilgisayar teknolojilerindeki gelişmeler olacak.