Donald Trump’ın, ABD ve İsrail hükümetlerinin İran’a yönelik kapsamlı bir askeri operasyon başlattığını duyurmasının ardından, Elon Musk’ın sahibi olduğu X platformu yanlış bilgi yağmuruna tutuldu. WIRED tarafından incelenen ve milyonlarca izlenmeye ulaşan yüzlerce paylaşım, saldırının ölçeği ve konumu hakkında kamuoyunu yanıltıyor.
WIRED’ın analizine göre, X üzerinde paylaşılan saldırı görüntülerinin birçoğu aslında aylar hatta yıllar öncesine ait. Bazı paylaşımlarda video oyunu sahneleri gerçek çatışma anı gibi sunulurken, birçoğunda ise görüntülerin çekildiği yerler yanlış aktarılıyor. Özellikle yapay zekâ tarafından üretilmiş sahte görsellerin ve üzerinde oynanmış fotoğrafların yayılımı, platformdaki bilgi kirliliğini kontrol edilemez bir boyuta taşıdı.
Mavi tikli hesaplar dezenformasyondan kazanç sağlıyor
Haberde dikkat çeken en çarpıcı detay, viral olan yanıltıcı içeriklerin neredeyse tamamının “mavi tikli” premium hesaplardan gelmesi. Bu hesap sahipleri, paylaşımları yanlış olsa bile etkileşim oranlarına göre X’ten para kazanabiliyor. Topluluk notları özelliği bazı gönderilere düzeltme eklese de, içerikler yayında kalmaya devam ediyor ve not eklenene kadar milyonlarca kişiye ulaşmış oluyor.
Dubai üzerindeki füzeler ve sahte jet düşürme videoları
WIRED’ın raporladığı çarpıcı örnekler arasında şunlar yer alıyor:
-
Mavi tikli bir hesap, Dubai üzerindeki balistik füzeleri gösterdiği iddiasıyla Ekim 2024’e ait eski bir videoyu paylaştı ve 4,4 milyon izlenme aldı.
-
Bir İsrail jetinin İran hava savunma sistemleri tarafından düşürüldüğünü iddia eden ve 3,5 milyon izlenmeye ulaşan videonun aksine, bu iddiayı doğrulayan hiçbir güvenilir rapor bulunmuyor.
-
Haifa limanının vurulduğunu iddia eden ve 64 bin kez izlenen bir videonun, aslında geçen Temmuz ayında Şam’a yapılan bir saldırıya ait olduğu ortaya çıktı.
Siyasi figürler ve devlet odaklı medya manipülasyonu
İran hükümetine yakınlığıyla bilinen Tehran Times’ın, Katar’daki bir Amerikan radarının imha edildiğine dair yapay zekâ ürünü bir görsel paylaştığı WIRED tarafından belgelendi. Öte yandan, Trump’ın Ali Hamaney’in öldürüldüğünü iddia ettiği Truth Social paylaşımını desteklemek isteyen bazı hesaplar, Hamaney’in sarayı yerine Tahran’ın bambaşka bir noktasındaki Humeyni Mozolesi’nin fotoğraflarını “saldırı öncesi” görüntüsü olarak paylaştı.