İngiltere merkezli ebeveyn platformu Mumsnet, “Ekrana Karşı Öfke” (Rage Against the Screen) hareketi kapsamında, 16 yaş altı çocuklara sosyal medya yasağı getirilmesi için bir kampanya başlattı. adam&eve/TBWA işbirliğiyle hazırlanan kampanya, çarpıcı görseller ve sarsıcı istatistiklerle dijital bağımlılığın çocuklar üzerindeki yıkıcı etkilerini gözler önüne seriyor.
Billboard ve sosyal medyada kullanılmak üzere hazırlanan görseller, çarpıcı istatistiklerle birleştirerek, telefon bağımlılığının ciddi sonuçlarını vurguluyor. Geçtiğimiz yıllarda Türkiye’de de hayata geçirilen siyah sigara paketine benzetilmiş telefon kutuları, çocukların bağımlılığına dikkat çekiyor.
2000 yılından beri ebeveynlerin sorunlarını ve çözümlerini dile getirdiği sözlüğün yaptığı bir araştırmaya göre, sitedeki anne-babaların yüzde 92’si sosyal medyanın çocukların ruh sağlığına zarar verdiği konusunda endişeli. Ebeveynlerin yüzde 83’ü 16 yaş altı çocuklar için sosyal medya yasağını desteklerken, yüzde 58’i de böyle bir yasağı uygulamaya söz veren bir siyasi partiye oy verme olasılıklarının daha yüksek olduğunu belirtiyor.
Ankete katılanların yüzde 61’i çocuklarının telefon veya sosyal medyaya bağımlı olduğunu söylüyor, yüzde 44’ü ise çocuklarının günde iki veya daha fazla saatini sosyal medyada geçirdiğini, yüzde 13’ü bu sürenin günde dört saati aştığını belirtiyor.
Mumsnet kurucusu Justine Roberts, meselenin ebeveyn yetersizliği olmadığını vurgulayarak, teknolojik ürünlerin kasıtlı olarak bağımlılık yapacak şekilde tasarlandığını ifade ediyor. Roberts, “Bağımlılık üzerine kurulu bir iş modelini, ‘daha iyi ebeveynlik’ yaparak yenemezsiniz. Politikacılar artık çocukları bu teknolojiden korumak için somut adımlar atmalı” diyor.
Örnekler hızla çoğalıyor
Avustralya’da 2025’in son ayında Facebook, Instagram, TikTok, YouTube ve X gibi platformlara 16 yaş yasağı geldi. İspanya, İngiltere ve Fransa da çocukların sosyal medyaya erişimini sınırlamayı ve platformlara daha ağır sorumluluklar yüklemeyi tartışıyor.
Türkiye’de de benzer bir durum söz konusu. Geçtiğimiz günlerde konuyla ilgili açıklamalarda bulunan Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile koordineli şekilde yürüttükleri çocuklara yönelik sosyal medya düzenlemesinde son aşamaya gelindiğini açıkladı. Kanun teklifi ilerleyen günlerde TBMM Başkanlığı’na sunulacak. 15 yaşından küçük çocuklar sosyal paylaşım sitelerinde hesap açamayacak, sadece yaşlarına uygun oyunlara erişim sağlayabilecek.