Sosyal medyanın yükselişiyle birlikte görsel algının ön plana çıktığı günümüzde, toplumsal cinsiyet eşitsizliğiyle mücadelenin medya ayağındaki çalışmalar da ivme kazanmış durumda. Shenema ise bu bağlamda varlık gösteren çiçeği burnunda oluşumlardan biri. Platform, kadın çalışmalarıyla öne çıkan akademisyenlerin konuk oldukları paneller, stand-up şovları, kısa film gösterimleri ve son olarak da seçilen kısa filmlerin ödüllendirildiği bir törene ev sahipliği yapıyor.
Televizyon ve sinema sektörlerinde kamera önünde stereotipleştirilen, kamera arkasındaysa istisnalar dışında kendilerine ağırlıklı olarak kostüm, makyaj, sanat gibi departmanlarda yer bulabilen kadınların yüzleştikleri önyargılarla; kıymetli bir alan olmasına rağmen endüstrileşemeyen kısa film sektörünün yapımcı ve yönetmenlerinin çarptıkları duvarların kesişim noktasında filizlenen Shenema’ya dair detaylar için etkinlik direktörü Asu Sanem Kaya’yla bir araya geldik.
Öncelikle Shenema’nın ortaya çıkış motivasyonunu ve hayata geçiş sürecini dinleyelim sizden.
Shenema hikâyelerden yola çıktı diyoruz biz. Profesyonel anlamda sektörün içerisinde yer alan bir ekip olarak, özellikle kısa film yapımcılarının ve yönetmenlerinin hikâyeleri bizi çok etkiledi. Toplumsal cinsiyet eşitsizliği hem ülkemizin hem de dünyanın gündemindeki bir konu. Toplumdaki bu yaranın ve kısa filmcilerin yaşadıkları zorlukların, yani çözüme kavuşması gereken iki sorunun bir sentezi olarak ortaya çıktı Shenema. Özetle yolculuğumuz hikâyelerle başladı ve sonrasındaysa ihtiyaçlarla şekillendi diyebiliriz. Konumuz her sene kadın olacak. Bu sene “Önyargılar” olarak belirlenen temamız ise yıldan yıla değişecek.
Neden “Önyargılar”?
İlk senemiz olduğu için çok temel bir konuyla başlamak istedik. Önyargılar eşitsizliğin başladığı nokta ve aslında her şeyin temelini oluşturuyor. Bu konuda insanların ne düşündüklerini, o önyargılar perdesinin ve objektifin arkasından bakarak görmek ve insanlarla paylaşmak istedik.
Platformun ilk senesi… Bu doğrultuda katılım oranını nasıl yorumluyorsunuz?
Toplam üç farklı kategoride başvuru kabul ettik ve ilk senemiz olmasına rağmen 73 başvuru aldık. Bunlardan sekiz tanesini finale taşıdık. Açıkçası bizi oldukça mutlu eden bir rakam oldu. Katılımcılar başvurularını konusu kadın, temasıysa bu sene için önyargılar olan kısa film projeleri ve içeriğinde sadece senaryo değil, finans planının, yaklaşım metninin ve yönetmen görüşünün yer aldığı bir proje dosyasıyla gerçekleştirdiler. Dolayısıyla ortaya sadece bizim platformumuza özel projeler çıktı. Bu da bizim için ayrıca bir mutluluk ve gurur kaynağı .
Katılımcılar arasındaki cinsiyet dağılımı ne yönde?
Şaşırtıcı belki ama başvurular yarı yarıya diyebiliriz. Dolayısıyla da umut vaat edici. Ancak finale kalan sekiz yönetmenin yedisini kadınlar arasından seçmişiz bu sene.
Bahsettiğiniz üç kategoriyi gelecek katılımcılar için detaylandıralım mı biraz?
Birincisi, kısa film projelerinin jürimizce değerlendirilerek ödüllendirildiği bir proje yarışması. İkincisi “2 dakikada çek getir” olarak isimlendirdiğimiz eğlenceli bir kategori. Nasıl işlediğinden biraz bahsedeyim… Konusu yine kadın, ancak temasını kasti olarak hemen açıklamadık. Önce dedik ki, sizi iki dakikalık bir video challenge’a davet ediyoruz. Başvuruları topladıktan sonra, 21 Şubat’ta tüm başvuru sahiplerine bir e-posta yolladık: “Temamız fark yaratan kadınlar, filmleri göndermek içinse 48 saatlik süreniz başladı. Tik-tak!” Bu kategorinin temasını pozitif bir konu üzerine inşa etmemizin sebebi, dikkati sadece kadın özelindeki sorunlara değil, kadınların yaptığı güzel şeylere de yöneltmek. Umut kavramı hepimiz için çok kıymetli. Bize güç veriyor. Dolayısıyla güzel şeyleri paylaşmak da elzem. Elbette her kadın fark yaratır. Ancak bu kategoriyi oluşturmadaki esas amacımız, amatör ya da profesyonel çekim yapan insanların gözünden “fark yaratan kadınları” görmekti.
Son kategorimizde ise kadın konulu bir doktora tezi çalışmasına araştırma bursu sağlıyoruz. Eğitimi çok önemsiyoruz ve bu doğrultuda literatüre de bir katkımız olsun istedik. Danışma kurulumuz çok kıymetli akademisyenlerden oluşuyor. Bu bursu ilerleyen senelerde de devam ettireceğiz. Önümüzdeki senelerde başka sürprizlerimiz, yeni burslarımız olabilir.
Ana paydaşlarınızdan birçoğu reklamla ilişkili dernekler. Platform, reklam sektörüne hangi yönüyle dokunuyor?
Reklamverenler Derneği, Reklamcılık Vakfı, Reklamcılar Derneği ana paydaşlarımızdan ve onların paydaşlıkları bizim için çok değerli. Yola çıkarken özellikle görsel araçlarla çalışan sektörleri işin içine almaya çalıştık. Çünkü toplumsal bir mesajı en doğru ve yalın şekilde verebilmenin yolunun bu araçlardan geçtiğine inanıyoruz. Sosyal medyanın hayatımıza girmesiyle görsel algı seviyesinde ciddi bir artış meydana geldi. O yüzden de sinema, televizyon ve reklam sektörlerini Shenema’nın şemsiyesi altına toplamak istedik. Reklamlar çok önemli. Biliyorsunuz Reklamverenler Derneği toplumsal cinsiyet eşitliğine dair bir harekete de kendi sektörü aracılığıyla öncülük ediyor. Reklamlarda toplumsal cinsiyet eşitliğiyle ilgili çalışmalar yapıyor. Dolayısıyla onların da Shenema’nın içerisinde yer almasından ayrıca mutluluk duyuyoruz.