Reuters tarafından yapılan finansal analize göre, pandemi ve Rusya’nın Ukrayna’yı işgali gibi küresel krizlerin ardından gelen İran savaşı, iş dünyasının 2026 yılı beklentilerini altüst etti. ABD, Avrupa ve Asya borsalarında işlem gören 279 dev şirket, savaşın yarattığı mali hasarı hafifletmek adına fiyat artışları, üretim kesintileri, temettü askıya alma ve işçi çıkarma gibi defansif önlemler almaya başladı.
Havacılık sektörü ilk sırada
Savaştan en büyük darbeyi, jet yakıtı fiyatlarının neredeyse ikiye katlanmasıyla havayolu şirketleri aldı. Sektörün toplam ek maliyeti tek başına 15 milyar dolara ulaşarak, otomotiv ve tüketici ürünleri sektörlerinin toplam zararını üçe katladı.
Otomotivden gıdaya küresel alarm
Savaşın tetiklediği maliyet artışları sadece endüstriyel üretimi değil, doğrudan hanehalkı harcamalarını ve tüketim alışkanlıklarını da vururken; dev şirketler ardı ardına agresif kâr uyarıları yayınlamaya başladı:
Toyota: Savaşın operasyonel süreçlerine indirdiği darbe nedeniyle 4,3 milyar dolarlık bir zarar uyarısında bulundu.
Whirlpool: Yıllık kâr tahminini yarı yarıya indirdiğini ve temettü ödemelerini askıya aldığını duyurdu. CEO Marc Bitzer, “Bu düşüş küresel finansal kriz dönemine benziyor, tüketiciler yenisini almak yerine ürünleri tamir ettiriyor” dedi.
P&G: Vergi sonrası kârında 1 milyar dolarlık bir darbe beklediğini açıkladı.
McDonald’s: Artan yakıt fiyatlarının düşük gelirli tüketici talebini vurduğunu belirterek uzun vadeli maliyet enflasyonuna karşı uyardı.
Avrupa ve Asya petrokimya kıskacında
İran’ın Hürmüz Boğazı’nı bloke etmesi sonucu gübre, helyum, alüminyum ve polietilen gibi kritik ham maddelerin tedariki durma noktasına geldi. Endişe duyan şirketlerin çoğunluğunun enerji maliyetlerinin zaten yüksek olduğu İngiltere ve Avrupa’da yer alması dikkat çekiyor.
Alman lastik üreticisi Continental, artan petrol fiyatları nedeniyle ikinci çeyrekten itibaren en az 100 milyon euro (117 milyon dolar) ek maliyetle karşılaşacağını duyurdu. Newell Brands ise petrolün varil fiyatındaki her 5 dolarlık artışın kendilerine 5 million dolar ekstra maliyet yüklediğini açıkladı.
Asıl hasar ikinci çeyrekte hissedilecek
Şirket kârları ilk çeyrekte güçlü kalmış olsa da, analistler koruma anlaşmalarının sürelerinin dolmasıyla birlikte asıl mali darbenin ikinci çeyreğin sonu ve yılın ikinci yarısında tam anlamıyla bilançolara yansıyacağını öngörüyor. Goldman Sachs ve UBS analistleri, tüketiciye dönük sektörlerde (otomotiv, telekom, ev ürünleri) önümüzdeki 12 aya ait kâr marjı tahminlerini yüzde 5’in üzerinde aşağı yönlü revize etmeye başladı.