Hürriyet gazetesi yazarı Prof. Dr. Osman Müftüoğlu‘nun Taşyapı İnşaat‘ın Four Winds projesinin reklam yüzü olmasını eleştiren gazete okur temsilcisi Faruk Bildirici, durumu Hürriyet’teki köşesine taşıdı.
Yazısında, gazetenin daha önce yazarlardan Ayşe Arman ve Erman Toroğlu ile de benzer durumlar yaşadığını; Arman’ın reklamları durdurmayı tercih ederken, Toroğlu’nun ise gazeteyle yollarını ayırdığını hatırlatan Bildirici, tepkisini şu sözlerle dile getirdi: “… evrensel gazeteciliğin etik birikimini yansıtan bütün metinler, biz gazetecilere ‘her türlü çıkar ve nüfuz ilişkisinden uzak durmayı’ öğütlüyor. Aksi halde okura sadece ve sadece gerçeği aktarma faaliyeti yara alır.”
Bildirici’nin Prof. Dr. Müftüoğlu’nun eleştirilere cevabını da içeren yazısı şöyle:
Güvenilirliği reklama tahvil etmek
Hürriyet yazarlarından Prof. Dr. Osman Müftüoğlu’nun bir inşaat şirketinin reklam yüzü olmasını ve reklamlarda oynamasını Hürriyet okurlarından tepki geldi. Açık söylemek gerekirse ben de şaşırdım.
“Yazar, karikatürist ve muhabirler başta olmak üzere editoryal kadroda görev alanlar, sosyal, bilimsel ve sanatsal amaçlı ücretsiz kampanyalar ve gazetelerinin tanıtımı dışında reklamlara çıkamaz; bu yolla maddi çıkar sağlayamazlar.”
Bu ilkeyi, Okur Temsilcisi köşesinde 7 Ocak 2013’te çıkan “Hem gazeteci hem reklamcı olunamaz” başlıklı yazımda duyurmuştum. Ardından reklamlarda yer alan üç Hürriyet yazarından Ayşe Arman reklamlarını durdurmuş, reklamlarını devam ettiren Erman Toroğlu’nun da Hürriyet ile yolları ayrılmıştı. O dönem Prof. Dr. Osman Müftüoğlu da reklamlarını durdurmuş, Hürriyet’in “yazarların, firmaların reklam yüzü olmaması” ilkesine destek vermişti. Müftüoğlu’nun bu konudaki sözlerini 1 Nisan 2013’te bu köşede yayımlanan “Reklamlardaki Hürriyet yazarları” başlıklı yazımda aktarmıştım: “Gazetem Hürriyet’in, yazarlarının reklamlarda görünmesine olumlu bakmayan yaklaşımını saygıyla karşılıyorum. Diğer taraftan Sırma Su tarafından toplumu düzenli ve güvenli su içme konusunda bilinçlendirmeyi de hedefleyen bu kampanya ile ilişkili işbirliğinin iki yıl önce başlatıldığını ve üç yıl daha süreceğini belirtmek istiyorum.”
Müftüoğlu, bu ilkeyi “saygıyla karşıladığını” belirttikten sonra o reklamı durdurdu ve kendisi geçen hafta bir inşaat şirketinin reklamlarında görünene kadar da bu konu bir daha gündeme gelmedi. Aslında ne Hürriyet’in ilkeleri değişti bu arada ne de Müftüoğlu’nun reklamlara çıkmasına onay veren başkaca bir gelişme oldu.
Okur Temsilcisi olarak, Müftüoğlu’nun inşaat firması reklamına çıkmasının Yayın İlkeleri’ne ve gazetecilik etiğine bağdaşmadığını ifade etmek durumundayım. Müftüoğlu, bir tıp insanı olarak gazeteye dışarıdan yazmasına ve editoryal kadrodan olmamasına rağmen Hürriyet ile bütünleşmiş bir isim. 10 yılı aşkın bir süredir yazıları yayımlanıyor Hürriyet’te. Dolayısıyla bir reklama çıktığında Hürriyet’in ve gazeteciliğin güvenilirliği bir inşaat şirketinin reklamına tahvil edilmiş oluyor. Ayrıca sadece Doğan Yayın İlkeleri değil, UNESCO ilkelerinden Türkiye Gazetecilik Hak ve Sorumluluk Bildirgesi’ne kadar, evrensel gazeteciliğin etik birikimini yansıtan bütün metinler, biz gazetecilere “her türlü çıkar ve nüfuz ilişkisinden uzak durmayı” öğütlüyor. Aksi halde okura sadece ve sadece gerçeği aktarma faaliyeti yara alır.
Reklama okur eleştirisi
Erkan Gökçen: Prof. Dr. Osman Müftüoğlu’nun, bir konut projesi reklamında yer alması güven sorunu yaratma riski doğurmuştur. Köşenizde daha evvel de buna benzer bir konuyu irdelemiştiniz. Köşe yazarlarının reklamlarda oynama konusunun yaratacağı soru işaretlerine dikkat çekmiştiniz. Yarın reklamlarında oynadığı marka ile ilgili bir olumsuzluk yaşandığında okurun, hem doktora hem de gazetenize karşı güveni sarsılacaktır. Sizden ricam, objektifliğinizden hiç kuşkumuz olmadığından ötürü bu konuyu analiz etmeniz.
Metin Altundağ: Bir süre önce gazeteniz yazarı Erman Toroğlu ve ismini hatırlamadığım bir yazarınız daha ürün reklamlarında rol almış ve eleştirilmişti. Siz de ‘daha önce verilen söz olduğu’ şeklinde cevaplamıştınız. Şu anda da Osman Müftüoğlu bir reklamda görevli. Düşüncenizi merak ediyorum.
Celal Abdi Güzer: Güya konut blokları Osman Müftüoğlu’nun yaşam anlayışına göre tasarlanmış. Acaba bunu ciddiye alan bir alıcı kitlesi var mıdır?
Kamil Bayar: Osman Müftüoğlu’nun reklamda oynaması olmamış. Kariyerinin zirvesindeki bir hekime yakıştıramadım.
Arzu Eti Polat: Osman Müftüoğlu, inşaat şirketinin reklamında sağlık gurusu olarak oynamış. Doktorların reklamlarda oynaması etik değil.
Müftüoğlu’nun eleştirilere yanıtı
Taşyapı Four Winds uzun süredir wellness danışmanlığı yaptığım ve burada oturacak ev sahiplerinin daha kaliteli yaşam şartlarına ulaşmalarında proje yonetimine fikir verdiğim, daha da önemlisi yıllardır savunduğum iyi ve kaliteli hayat konseptlerini hayata geçirme fırsatı bulduğum yeni ve farklı mükemmel bir konut projesidir. Projenin sağlıklı yaşam konseptlerinin kurgulanması ve hayata geçirilmesinde katkı var ve sürüyor. Projenin reklam yüzü değil, danışmanı, wellness/sağlıklı yaşam bölümünün planlamacısıyım. Böyle bir projede yer almak ve düşündüklerimi uygulama fırsatı bulabilmekten de mutluluk duyuyorum. Bu projenin ortaya koyduğu yeni ve farklı konseptin önemli bir örnek olacağını, yenilikçi yaklaşımının bir farklılık olduğunu düşünüyorum.