Amazon’un uzun süredir devam eden mali sıkılaşma dönemi resmen tamamlandı. Şirket, dünya genelinde yaklaşık 16 bin kurumsal pozisyonu daha sonlandırdığını açıklarken, son aylardaki toplam işten çıkarma sayısı 30 bine ulaştı. Bu süreç, Amazon tarihindeki en kapsamlı ve koordineli küçülme hamlesi olarak öne çıkıyor.
Son işten çıkarmalar, Amazon’un kurumsal çalışanlarının yaklaşık yüzde 10’unu kapsıyor. Geçtiğimiz sonbaharda gerçekleştirilen 14 bin kişilik ilk dalga ile birlikte şirket, pandemi döneminde hızla genişlettiği organizasyon yapısını ciddi biçimde sadeleştirmiş oldu. Depo ve lojistik personeli de dahil edildiğinde Amazon’un küresel çalışan sayısı hâlâ yaklaşık 1,5 milyon seviyesinde.
Küçülmeden en çok etkilenen birimler arasında Amazon Web Services (AWS), Prime Video, perakende operasyonları ve insan kaynakları bulunuyor. Amazon İnsan Deneyimi ve Teknoloji’den Sorumlu Kıdemli Başkan Yardımcısı Beth Galetti, çalışanlara gönderdiği mesajda bu adımın amacını, “yönetim katmanlarını azaltmak, daha fazla sorumluluk almak ve bürokratik yükü hafifletmek” sözüyle özetledi. Ancak mesajın planlanandan erken gönderilmesi, şirket içinde rahatsızlık yarattı ve birçok çalışanı hazırlıksız yakaladı.
Şirket içinde “Project Dawn” olarak adlandırılan bu yeniden yapılanma, Amazon’un yıllar süren hızlı büyüme dönemini geride bırakıp daha kontrollü bir yapıya geçme çabasını simgeliyor. Yönetim, bu süreci özellikle otomasyon ve üretken yapay zekâ yatırımlarıyla ilişkilendiriyor. Alexa, AWS ve şirket içi sistemlerde kullanılan yapay zekâ çözümlerine ayrılan bütçe artarken, insan kaynağı tarafında daralma dikkat çekiyor.
Amazon CEO’su Andy Jassy, daha küçük ekipler ve daha az yönetim kademesiyle şirketin daha hızlı karar alabileceğini ve daha verimli çalışacağını uzun süredir savunuyor. Bu yaklaşım, yalnızca insan kaynağında değil, fiziksel mağaza yatırımlarında da kendini gösteriyor. Amazon, Amazon Fresh marketleri ile Amazon Go kasiyersiz mağazalarının kalan şubelerini kapatarak, odağını yeniden ana iş kollarına çevirdi.
İşten çıkarılan çalışanlara, ABD başta olmak üzere birçok ülkede 90 güne kadar şirket içinde yeni bir pozisyon bulma süresi tanındı. Bu sürenin sonunda kıdem tazminatı ve geçiş destek paketleri devreye girecek. Amazon, ülke bazında detay paylaşmazken, Kuzey Amerika, Avrupa ve Hindistan ekiplerinin en fazla etkilenen bölgeler arasında olduğu ifade ediliyor.
Amazon’daki bu tablo, teknoloji sektöründe genel bir eğilimi de yansıtıyor. Pandemi döneminde agresif biçimde büyüyen teknoloji şirketleri, bugün maliyetleri kısmaya çalışırken bir yandan da yapay zekâ altyapısına büyük yatırımlar yapıyor. Bu dönüşüm sürecinde, geleneksel kurumsal roller giderek daha fazla baskı altında kalıyor.